Lì xì Tết: mừng tuổi bao nhiêu, cách lì xì và những điều nên tránh

Lì xì gửi gắm điều gì mà ai cũng giữ lệ?

Phong bao đỏ tượng trưng cho may mắn; tiền bên trong là lời chúc người nhận có một năm bình an, mạnh khỏe. Vì thế điều người ta nhớ sau Tết thường là câu chúc và cách trao, ít khi là số tiền.

Ở nhiều gia đình có hai chiều lì xì. Người lớn mừng tuổi trẻ nhỏ để lấy may, còn con cháu mừng tuổi ông bà, cha mẹ như một cách báo hiếu đầu năm. Chiều thứ hai thường không cần nhiều tiền, quan trọng là có mặt, có lời chúc.

Ai lì xì ai: chia người nhận thành nhóm để khỏi lúng túng

Cái khó của ngày Tết không phải là có tiền hay không, mà là gặp một người bất ngờ rồi không biết có nên đưa phong bao. Chia nhóm từ trước giúp bạn quyết định nhanh.

• Trẻ nhỏ là con cháu bạn bè, hàng xóm: phong bao nhỏ, mang tính lấy may.
• Cháu ruột, con cái: tùy điều kiện gia đình, có thể nhiều hơn để các con mua sách vở, đồ dùng.
• Ông bà, bố mẹ: con cháu thường mừng tuổi kèm lời chúc sức khỏe, sống lâu.
• Nhân viên, người giúp việc: lì xì đầu năm thường đều nhau cho công bằng.

💡 Đặt trước một mức chung cho từng nhóm người nhận và chuẩn bị đủ phong bao từ trước giúp đỡ lúng túng khi đi chúc Tết.

Bao nhiêu thì hợp? Cách tự cân đối thay vì tìm một mức “chuẩn”

Không có mức lì xì nào đúng cho mọi nhà. Số tiền phụ thuộc thu nhập, vùng miền, số người phải lì xì và thông lệ của họ hàng. Cách thực tế là đi từ khoản bạn có thể chi, rồi chia ngược xuống từng nhóm.

Ví dụ minh họa, chỉ để thấy cách tính chứ không phải mức nên theo: một gia đình dành tổng 3 triệu đồng cho lì xì, dự kiến có 4 cháu ruột, 6 trẻ nhỏ bên ngoài và 2 người giúp việc theo giờ. Họ có thể chia 1,5 triệu cho nhóm cháu ruột, 900 nghìn cho trẻ nhỏ bên ngoài, 600 nghìn cho nhóm còn lại, rồi chia đều trong từng nhóm. Nhà khác có thu nhập khác, số người khác sẽ ra con số hoàn toàn khác, và như thế là bình thường.

Chuẩn bị phong bao từ trước Tết

Phần lớn sự lúng túng của ngày mùng 1 đến từ việc chuẩn bị sát giờ. Mùng 1 Tết Đinh Mùi 2027 rơi vào thứ Bảy 6/2/2027, nên bạn có thể tranh thủ các buổi tối trong tuần cuối tháng Chạp.

1. Lập danh sách người nhận dự kiến, chia theo nhóm như trên và ghi số lượng mỗi nhóm.
2. Nhân số lượng với mức đã chọn để biết tổng tiền, rồi đối chiếu với khoản dành cho Tết.
3. Đổi tiền mới, phẳng ở ngân hàng hoặc điểm đổi tiền quen, mệnh giá nhỏ để chia được nhiều phong bao.
4. Cho tiền vào phong bao, viết nhẹ nhóm hoặc tên người nhận ở mặt trong nếu cần tránh nhầm.
5. Để vài phong bao dự phòng trong túi, trong xe, trong ví để dùng khi gặp bất ngờ.

Trao lì xì thế nào cho đẹp, nói gì cho vừa?

Cách trao quan trọng không kém tiền. Dùng tiền mới, phẳng, gấp gọn trong phong bao; trao bằng hai tay với người lớn tuổi; kèm một câu chúc ngắn hợp với người nhận.

• Với ông bà, bố mẹ: chúc sức khỏe, bình an, ăn ngon ngủ yên.
• Với trẻ nhỏ: chúc ăn chóng lớn, học giỏi, ngoan ngoãn.
• Với người giúp việc, nhân viên: cảm ơn một năm đồng hành, chúc năm mới thuận lợi.
• Không mở phong bao trước mặt người cho; trẻ nhỏ nên được dạy nói lời cảm ơn.

Lì xì cho người ở xa, đồng nghiệp và người làm công

Không phải ai cũng gặp được nhau đúng mùng 1. Với người ở xa, chuyển khoản kèm lời chúc là cách tiện lợi và ngày càng phổ biến; bạn có thể gửi vào sáng mùng 1 để cảm giác vẫn là lì xì đầu năm. Với trẻ nhỏ gặp trực tiếp, phong bao vẫn vui hơn.

Ở nơi làm việc, mỗi công ty có thông lệ riêng. Nhiều nơi sếp lì xì đầu năm khi nhân viên đi làm lại, đây là lệ tặng vui chứ không phải nghĩa vụ. Nếu bạn là người trả lương cho người giúp việc hoặc tài xế, lì xì đầu năm thường đều nhau cho công bằng, và nên kèm lời cảm ơn riêng.

Lì xì khác với thưởng Tết. Thưởng Tết do doanh nghiệp quyết định, không bắt buộc theo Bộ luật Lao động 2019; phong bao lì xì chỉ là lời chúc đầu năm, không thay thế khoản nào.

Những điều nhiều người kiêng, và vì sao mỗi vùng mỗi khác

Dân gian kiêng lì xì tiền rách, tiền cũ nát, và kiêng phong bao màu trắng vì màu này gợi việc buồn. Ở một số nơi, người ta tránh lì xì số tiền “lẻ” hoặc có số mang ý không đẹp theo quan niệm riêng; ở nơi khác lại chẳng ai để ý. Đây là thói quen từng vùng, từng nhà, không bắt buộc.

Nếu bạn không chắc nhà người nhận có kiêng gì, cách nhẹ nhàng nhất là dùng tờ tiền sạch, phong bao đỏ và đừng bàn về số. Đừng để một điều kiêng nhỏ làm bạn căng thẳng, vì tinh thần của lì xì là vui.

Dạy trẻ cách dùng tiền lì xì

Với trẻ nhỏ, phong bao đỏ vui nhất ở khoảnh khắc mở ra, nhưng đây cũng là dịp tốt để dạy con nhìn nhận đồng tiền. Cha mẹ không cần nghiêm khắc, chỉ cần trò chuyện nhẹ nhàng.

• Cho con tự đếm và ghi lại số tiền nhận được, sau đó cùng bàn cách dùng.
• Gợi ý chia thành ba phần: tiết kiệm, tiêu dùng và tặng lại, với tỷ lệ do con cùng chọn.
• Với bé lớn, mở sổ tiết kiệm hoặc ống heo để con thấy tiền tích lũy.
• Khuyến khích con dùng một phần mua quà nhỏ cho ông bà hoặc em, để hiểu niềm vui khi cho đi.
• Tránh tịch thu toàn bộ phong bao mà không giải thích, vì dễ khiến con khó chịu.

💡 Cuối Tết, cả nhà ngồi cùng xem con làm gì với số tiền lì xì; đây là bài học tài chính đầu đời rất tự nhiên.