Bắt đầu từ đâu: nắm cấu trúc đề và đặt mục tiêu điểm
Trước khi mở sách, hãy xem đề tham khảo và cấu trúc đề năm nay do Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố. Quy định về môn thi, thời gian làm bài và hình thức câu hỏi có thể thay đổi giữa các năm, nên đừng ôn theo trí nhớ của anh chị khóa trước. Đọc thông báo chính thức là bước rẻ nhất mà tiết kiệm được nhiều công nhất.
Sau đó tính ngược từ mục tiêu. Bạn cần biết mình muốn xét tốt nghiệp ở mức nào và nguyện vọng xét tuyển cần khoảng bao nhiêu điểm mỗi môn, rồi so với sức học hiện tại. Khoảng cách giữa hai con số ấy chính là phần việc phải làm.
Tính trước điểm xét tốt nghiệp và điểm xét tuyển để biết mỗi môn cần đạt khoảng bao nhiêu. Mục tiêu cụ thể như 'môn này cần thêm 1 điểm' dễ ôn hơn nhiều so với 'cố gắng hết sức'.
Điểm xét tốt nghiệpDùng thử ngay trên nhanso.vnChia kế hoạch ôn theo ba giai đoạn
Cách chia dễ theo nhất là đi từ rộng đến hẹp: củng cố kiến thức nền, luyện chuyên đề, rồi luyện đề tổng hợp. Mỗi giai đoạn nên có một mục tiêu đo được chứ không chỉ là khoảng thời gian.
- Giai đoạn nền: rà lại toàn bộ chương trình từng môn, đánh dấu phần chưa vững. Mục tiêu là không còn chương nào hoàn toàn trống.
- Giai đoạn chuyên đề: gom các dạng bài hay ra, làm theo từng nhóm để thấy quy luật. Mục tiêu là làm nhanh và đúng những dạng quen.
- Giai đoạn tổng hợp: làm đề trọn vẹn trong đúng thời gian. Mục tiêu là quen nhịp phòng thi và rút kinh nghiệm phân bổ giờ.
Luyện đề có bấm giờ và lập sổ lỗi sai
Làm đề trong đúng thời gian, không mở sách, rồi chấm kỹ. Cái đáng giá nhất không nằm ở điểm số của đề đó mà ở danh sách lỗi sai. Hãy ghi mỗi lỗi vào sổ kèm nguyên nhân: không nhớ kiến thức, hiểu sai đề, tính nhầm, hết giờ hay đọc ẩu.
Sau vài đề, bạn sẽ thấy lỗi lặp lại theo kiểu. Nếu phần lớn là tính nhầm và đọc ẩu thì cần luyện thói quen soát bài, không phải học thêm lý thuyết. Nếu là hổng kiến thức thì quay về chuyên đề. Ôn lại phần sai trước khi làm đề mới, nếu không bạn sẽ chỉ lặp lại cùng một chỗ vấp.
Ở tháng cuối, tập trung vào đề tham khảo và đề của các trường chất lượng, vì chúng gần với cấu trúc thật. Đừng sa vào việc săn thật nhiều đề lạ mà không chữa kỹ.
Giữ sức khỏe và giấc ngủ trong những tuần cuối
Ôn nhiều mà ngủ ít là cách đổi giấc ngủ lấy ảo giác chăm chỉ: trí nhớ và khả năng tập trung giảm đi, hiệu quả học cũng giảm theo. Hãy ngủ đủ giấc, không thức khuya liên tục, ăn uống đủ bữa và vận động nhẹ như đi bộ hoặc giãn cơ vài chục phút mỗi ngày.
Gia đình nên động viên thay vì tạo áp lực so sánh. Một câu hỏi như 'con cần mẹ giúp gì không' hữu ích hơn nhiều so với nhắc đi nhắc lại chuyện điểm số.
Ngày thi và những việc cần chuẩn bị
Khi kỳ thi đến gần, chuyện giấy tờ và đồ dùng cũng quan trọng không kém kiến thức. Hãy lập danh sách và chuẩn bị từ vài ngày trước, rồi đặt tất cả vào một chỗ cố định.
- Giấy báo dự thi, giấy tờ tùy thân theo hướng dẫn của hội đồng thi.
- Bút, thước, dụng cụ được phép mang theo; kiểm tra xem máy tính có nằm trong danh mục cho phép hay không.
- Đến điểm thi xem trước đường đi, thời gian di chuyển, nơi gửi xe.
- Ăn sáng nhẹ, mang nước uống theo quy định.
Đọc kỹ quy chế phòng thi từ trước; vi phạm vì sơ ý, như mang vật dụng không được phép, là điều đáng tiếc và hoàn toàn tránh được.
Giữ bình tĩnh trong phòng thi
Khi nhận đề, hãy đọc lướt toàn bộ trước, đánh dấu câu dễ để làm trước và dành thời gian cho phần khó. Phân bổ thời gian cho từng phần và để dành vài phút cuối để soát lại, nhất là phần điền đáp án hoặc tô phiếu trả lời.
Dù kết quả ra sao, vẫn còn nhiều con đường để học tiếp, như đại học, cao đẳng, học nghề hay đi làm sớm, nên đừng để một kỳ thi quyết định tất cả.
Phụ huynh đồng hành trong giai đoạn nước rút
Những tuần cuối, học sinh thường rất căng thẳng, và cách người lớn cư xử có thể giúp con nhẹ nhõm hoặc thêm áp lực. Đồng hành không có nghĩa là thúc ép.
- Hỏi con cần gì, thay vì nhắc chuyện điểm số hay so sánh với bạn bè.
- Giữ bữa ăn đúng giờ, đủ chất, ngủ đủ giấc; tạo không gian học yên tĩnh.
- Hạn chế tổ chức khách khứa, tiếng ồn trong các giờ con ôn bài.
- Cùng con chuẩn bị giấy tờ, dụng cụ, lộ trình đến điểm thi từ trước vài ngày.
- Lắng nghe khi con lo lắng, không vội nói con đừng lo; có thể chỉ cần ngồi cạnh con.
Nếu con có dấu hiệu quá mệt như mất ngủ kéo dài, chán ăn, hay khóc, hãy nhẹ nhàng trò chuyện và cân nhắc nhờ thầy cô hoặc chuyên gia tâm lý học đường hỗ trợ. Sau kỳ thi, dù kết quả thế nào, lời ghi nhận nỗ lực của con là điều con cần nhất.