Phòng cảm cúm khi trời lạnh: thói quen đơn giản bảo vệ cả nhà

Cúm và cảm lạnh lây qua đâu?

Cúm và cảm lạnh chủ yếu lây qua giọt bắn khi ho, hắt hơi, và qua bàn tay chạm vào mắt, mũi, miệng sau khi chạm vào đồ vật có virus như tay nắm cửa, điện thoại, đồ chơi. Người mới nhiễm có thể đã lây cho người khác trước khi thấy rõ triệu chứng.

Biết đường lây giúp bạn chọn đúng việc cần làm: giữ tay sạch, che miệng khi ho, hạn chế chạm tay lên mặt và giữ không khí trong nhà thông thoáng. Đây đều là những việc rẻ và dễ làm hơn bất kỳ sản phẩm nào.

Rửa tay đúng cách

Rửa tay đúng là thói quen đơn giản hiệu quả nhất. Làm sạch tay bằng xà phòng và nước sạch khoảng 20 giây tốt hơn nhiều so với rửa qua loa.

1. Làm ướt tay, lấy xà phòng.
2. Chà lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, ngón cái và đầu ngón tay.
3. Chà cổ tay, và móng tay vào lòng bàn tay kia.
4. Xả sạch dưới nước, lau khô bằng khăn sạch hoặc giấy.

Rửa tay trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi ho hoặc hỉ mũi, và khi về đến nhà. Khi chưa có nước và xà phòng, có thể dùng dung dịch sát khuẩn tay.

💡 Dạy trẻ hát hết một bài ngắn trong lúc rửa tay: bé vừa vui vừa rửa đủ thời gian.

Che miệng khi ho, đeo khẩu trang và giữ riêng đồ dùng

Khi ho hoặc hắt hơi, hãy che bằng khuỷu tay hoặc khăn giấy, bỏ khăn vào thùng rác rồi rửa tay. Cách này giúp giọt bắn không bay xa và tay không dính virus.

Khẩu trang giúp giảm giọt bắn khi bạn đang ho, sổ mũi, hoặc khi ở nơi đông người, kín gió trong mùa dịch. Nó còn giữ ấm mũi họng khi đi xe sáng sớm. Hiệu quả cao nhất khi đeo đúng cách, che kín mũi và miệng.

• Mỗi người một khăn mặt, một cốc uống nước riêng.
• Hạn chế đưa tay lên mặt, dụi mắt, ngoáy mũi.
• Lau điện thoại, tay nắm cửa, công tắc thường xuyên trong mùa dịch.

Không khí trong nhà và giữ ấm hợp lý

Trời lạnh khiến cả nhà đóng kín cửa, không khí ngột ngạt tạo điều kiện cho virus tồn tại lâu hơn. Mỗi ngày nên mở cửa thông gió vài lần, mỗi lần mười đến mười lăm phút, rồi đóng lại giữ ấm.

Giữ ấm cổ, ngực, bàn chân khi ra ngoài, nhưng cũng đừng mặc quá dày đến mức ra mồ hôi rồi gặp gió. Mặc nhiều lớp mỏng dễ thêm bớt hơn một lớp thật dày.

Nhà chật hoặc ở chung cư có thể mở cửa sổ đối diện nhau cho thoáng, hoặc mở quạt hút ở bếp, nhà vệ sinh. Phòng có điều hòa cũng cần mở cửa định kỳ để tránh không khí bí.

Sức khỏe nền và tiêm phòng

Ngủ đủ giấc, ăn đủ rau quả và uống đủ nước giúp cơ thể có sức chống đỡ tốt hơn. Vận động nhẹ đều đặn như đi bộ cũng có ích. Trời lạnh nhiều người ngại ra ngoài, nhưng vài chục phút đi bộ nơi thoáng vẫn tốt.

Về tiêm phòng cúm, nhiều cơ sở y tế khuyến cáo tiêm hằng năm cho một số nhóm như trẻ nhỏ, người lớn tuổi, người có bệnh mạn tính hoặc phụ nữ mang thai. Hãy hỏi bác sĩ hoặc trạm y tế xem gia đình mình có nên tiêm không và tiêm vào thời điểm nào.

💡 Nếu trong nhà có em bé quá nhỏ chưa thể tiêm, thì người xung quanh giữ vệ sinh tay và ở nhà khi ốm sẽ là lá chắn tốt nhất cho bé.

Khi trong nhà có người ốm

Người bệnh nên nghỉ ở nhà, không đi làm, đi học để tránh lây cho người khác và để cơ thể hồi phục. Uống đủ nước, ăn thức ăn dễ tiêu như cháo, canh, giữ phòng thoáng và ấm vừa phải.

• Nếu có thể, cho người ốm ở phòng riêng hoặc giữ khoảng cách khi ngủ; người chăm sóc đeo khẩu trang.
• Lau các bề mặt hay chạm vào như tay nắm cửa, điện thoại, công tắc.
• Giặt khăn, gối, quần áo của người ốm riêng và phơi khô.
• Không tự ý dùng thuốc theo đơn của người khác, nhất là với trẻ nhỏ; thuốc nào, liều bao nhiêu hãy hỏi nhân viên y tế.

Không cần cố làm cơ thể ra mồ hôi thật nhiều để mau khỏi, vì dễ mất nước và mệt hơn. Nghỉ ngơi, giữ ấm vừa phải, uống đủ nước là cách an toàn.

💡 Cho trẻ ốm nghỉ học vài ngày vừa tốt cho bé, vừa giảm lây cả lớp.

Chăm người lớn tuổi và trẻ nhỏ mùa lạnh

Trẻ nhỏ và người lớn tuổi, người có bệnh nền dễ có diễn tiến nặng hơn khi bị cúm, nên cần được quan tâm nhiều hơn. Hãy giữ ấm vừa đủ, tránh đưa trẻ đến nơi quá đông người trong cao điểm dịch, và nhắc ông bà uống nước đều dù ít thấy khát.

Người có bệnh tim, phổi, tiểu đường hay suy giảm miễn dịch cần duy trì thuốc đều đặn theo chỉ định và liên hệ bác sĩ sớm khi triệu chứng khác thường.

Dấu hiệu cần đi khám sớm

Cảm lạnh thông thường hay tự đỡ sau vài ngày, nhưng một số dấu hiệu cần được bác sĩ thăm khám sớm, nhất là ở trẻ nhỏ và người lớn tuổi.

• Sốt cao kéo dài, hoặc sốt giảm rồi lại tăng.
• Khó thở, thở nhanh, thở rút lõm lồng ngực, tím môi.
• Đau ngực, ho nhiều kéo dài, ho ra đờm lẫn máu.
• Li bì, bỏ ăn bỏ bú, quấy khóc bất thường, co giật ở trẻ.
• Người có bệnh nền thấy triệu chứng nặng lên.

Khi có những dấu hiệu này, hãy đến cơ sở y tế gần nhất thay vì tự xử lý ở nhà.